Fırtık Nedir? – Bir İzmirli’nin Gözünden Fırtık’a Mizahi Bir Bakış
Evet, İzmirliyim. 25 yaşımdayım ve çevremde sürekli espri yapan, bolca gülen, ama içten içe her şeyi fazla düşünen bir genç yetişkinim. Eğer bana biraz daha yaklaşabilirseniz, çoğu zaman gülüp eğlenirken birdenbire düşünmeye başlarım. Evet, tam olarak o tiplerdenim. Ama bu yazıda derin derin felsefeler yapmayacağım, çünkü bugünün konusu çok daha hafif, eğlenceli ve tamamen İzmirli ruhuyla yoğrulmuş bir kavram: Fırtık.
Evet, fırtık. Kulağa garip mi geliyor? Çekingeniz ya da “ne demek bu” diyenler için hemen açıklayayım: Fırtık, hayatın akışında bir türlü oturamadığınız, ama buna rağmen her anınıza bir şekilde dahil olan, tam da ne olduğunu bilmediğiniz o garip boşluk durumudur. Yani, başkalarına anlatamayacağınız, ama bir şekilde içten içe hepimizin yaşadığı o “ne oluyor ya?” halleridir.
Fırtık’ın Tanımı: Belli Olmaz, Ama Bilirsiniz
Fırtık, sabah uyanıp gününüze başladığınızda, ilk kahvenizi içerken aklınızda belirir. Birkaç dakika sonra, hava ne kadar güzel olursa olsun, birden kaybolur. Ama sonra öğlen saatlerinde, telefonunuzu kontrol ederken, birden belki de biriyle yazışırken fark edersiniz ki fırtık hâlâ orada, bir köşede saklanmış. Hani o kararsızlık anları var ya, işte tam o sırada fark edersiniz.
Hepimiz bazen fırtık oluruz, değil mi? İzmir’deki insanları düşünün, sabah kalkıp güneşli bir havada sahilde yürümek isterken, akşam olunca “ya bir an önce uyusam mı, yoksa bir şeyler mi yapsam?” diye düşünürken, tam da işte o fırtık anı gelir. Çünkü fırtık, sadece bir “günlük” durum değil, bir ruh halidir. Gidip de kimseye “Bugün fırtık oldum” demek mümkün değildir. Çünkü fırtık, anlatılamaz, fakat hissedilir bir şeydir.
Fırtık Anı: Günlük Hayattan Fırtık Sahnesi
Beni tanıyanlar bilir, özellikle arkadaş ortamımda sürekli espri yapar, gülerim. Ama bir o kadar da içten içe her şeyin anlamını sorgularım. Bir gün, arkadaşlarla buluşmuşuz, kahkahalar içinde neşeleniyoruz. Bir anda bir ses gelir:
“Ya, ben bu insanlara hep gülüyorum ama ben gerçekten ne yapıyorum ki? Şu an gerçekten mutlu muyum, yoksa sadece boş bir kahkaha mı atıyorum?”
Ve tabii, hiç kimse anlamaz. “Aaa, bu da ne demek?” derken ben kendi içimde kendi fırtık anımı yaşıyorum. O esnada herkes neşeyle sohbet ederken, ben içimde, “Hayatın anlamını bulmalı mıyım yoksa bu güzel anları yaşamak mı daha değerli?” diye düşünüyorum. Ama dışarıdan bakınca kimse fark etmez, çünkü hala gülüyorum, hala espri yapıyorum. Bu işte tam da fırtık var. O derin düşünceler ve kararsızlıkların hemen arkasında bir kahkaha, bir “her şey yolunda” maskesi.
Bir başka örnek mi? Hadi, bunu da vereyim. Akşam bir arkadaşım “Gel, dışarı çıkalım” dedi. “Güzel havada bir şeyler yaparız” dedi. Ben, tam da “bunu yapmamam lazım” dediğim anda, fırtık devreye girer. Kafamda, “Yapmalı mıyım? Neden hep dışarıda olmak zorundayım? Hem yorgunum ya, bir de dışarıda insanlarla takılmak da zor iş. Ama belki eğlenirim, kim bilir?” düşüncelerinden sonra, tamamen kararsız bir şekilde dışarı çıkmaya karar veririm. O esnada, “Hadi bakalım, yine fırtık oldum” derim içimden, ama kimseye söylemem. Bir de tabii, sonunda dışarı çıkıp orada arkadaşlarla çok eğlenip eve döndüğümde, “Bunu yapmamam gerekirdi, ama bu da keyifliydi” diye düşünürüm. Fırtık’tır işte, hem hissettiren hem de bir türlü anlamlandıramadığınız o “şey”…
Fırtık ve İç Ses: Bir Diyalog
Bazen içimde fırtık o kadar güçlü olur ki, diyaloglar kurmaya başlarım. Tam o anlar, insanların yüzlerinde bir parıltı olduğunu görürsünüz. Benim iç sesimle kurduğum diyalogda ise her şey bir kaosa dönüşür. Örnek verelim:
İç Ses: “Hadi ama, biraz daha rahatla. İnsanlar eğleniyor, sen de eğlenebilirsin.”
Ben: “Evet, ama bu da ne ya? Niye bu kadar karmaşık bir şey hep? Anlamıyorum.”
İç Ses: “Anlamazsın, çünkü fırtık işte. Öyle bir şey.”
Ben: “Neymiş? Fırtık mı? Fırtık nedir? Bunu açıklayan bir kitap var mı?”
İç Ses: “Kitap falan yok. Kendini çöz. Eğlen, kafanı boşalt.”
Ben: “Ama nasıl? Hiçbir şey belli değil ki, her şey belirsiz… Fırtık!”
İşte, bu şekilde zaman zaman fırtık oluyorum. İç sesim de en sonunda “sana ne fırtık, eğlen!” diyerek, son bir şaka yapıp beni rahat bırakır. O noktada tam anlamıyla kendimi dışarıda, bir arkadaş toplantısında ya da sahilde, kahkahalar içinde bulurum.
Fırtık’ı Sevmek
Fırtık, aslında insanın içinde sürekli var olan, fakat bazen fark edemediği bir duygudur. Bunu bir nevi kararsızlık haline de benzetebiliriz. Ama fırtık da öyle kötü bir şey değil. Hatta belki de en iyi tarafı, tam olarak ne olduğunu anlayamamamızdır. İnsan bazen, hayatın ne kadar karmaşık olduğunu kabul etmekte zorlanır. Ama işte fırtık, o karmaşıklığın içine girebilmenizi sağlar. Bir yerde eksik kalırsınız ama o eksiklik de aslında bir çeşit tamamlanmadır.
Bazen “Fırtık nedir?” diye sorarım ve cevabını her seferinde bir şekilde bulurum. Ama o cevabın kesin olmadığını da bilirim. Fırtık, her zaman bir “belirsizlik”tir. Bir parça rahatlıkla, biraz da kararsızlıkla harmanlanmış bir ruh halidir. Bu yazıyı da yazarken, bir noktada fırtık oldum. “Bu yazıyı yazmalı mıyım? Fırtık üzerine yazmak uygun mu?” diye düşündüm ama sonra fark ettim ki, işte bu da fırtık, bu da hayatın doğal bir parçası.
Sonuç olarak, fırtık basit bir şey değil, ama çok da zor değil. Eğer bir gün bir İzmirli’yle sohbet ediyorsanız ve o an bir espri yaparken gözlerinde bir belirsizlik görürseniz, işte o an o kişi fırtık oluyordur. O anı yakalayın, eğlenin, çünkü fırtık da hayatın tadı.
Sonuç: Fırtık’tan Kaçış Yok
Fırtık, hayatın içinde her an karşımıza çıkar. Biraz kararsızlık, biraz huzursuzluk, ama kesinlikle bir mizah unsuru taşır. İzmir’deki herkesin hayatında bir fırtık anı vardır. Kimisi içinden geçer, kimisi ise başkalarına fark ettirmez. Ama ne olursa olsun, fırtık hep bizimle olacak. İster gülün, ister düşünün, fırtık her zaman bir parça bizimle.
Bunu söylemekte de bir fırtık yok; hayatın tadını çıkarın!